Bonnefanten opent permanente presentatie over architect Aldo Rossi

Vanaf 19 september 2026 maken bezoekers kennis met de denk- en beeldwereld van een van de invloedrijkste architecten van de twintigste eeuw.

Voor miljoenen Maastrichtenaren en bezoekers is de koepel van Bonnefanten uitgegroeid tot een iconisch herkenningspunt van de stad aan de Maas. Minder uitgewerkt is het verhaal achter het gebouw en de man die het ontwierp. Met deze nieuwe presentatie brengt Bonnefanten daar verandering in. Aan de hand van tekeningen, grafiek, schilderijen, maquettes, meubels, objecten en archiefmateriaal ontvouwt zich de wereld van Aldo Rossi: een wereld waarin architectuur en herinnering, kunst en dagelijks leven onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn.

Aldo Rossi, een creatieve denker

Aldo Rossi (1931–1997) was veel meer dan architect. Hij was schrijver, theoreticus, criticus, kunstenaar, docent en ontwerper. Zijn gebouwen lijken tegelijk vertrouwd en raadselachtig. Ze verwijzen naar archetypen uit de stad en roepen tegelijkertijd persoonlijke herinneringen en ervaringen op. Die gedachte vormt ook de basis van zijn ontwerp voor Bonnefanten. Voor zijn Museo di Maastricht stelde Rossi een even eenvoudige als fundamentele vraag: Is een museum een verzameling herinneringen uit het leven, of wordt het zelf onderdeel van ons leven? Dertig jaar later nodigt Bonnefanten bezoekers uit die vraag opnieuw te beantwoorden.

Rossi was zich sterk bewust van de invloed van de tijd op architectuur. Tijd stapelt herinneringen en fragmenten van de geschiedenis, laat sporen achter en maakt ruimte voor iets nieuws. Dat proces van voortdurende verandering is ook zichtbaar in zijn museum in Maastricht. In de afgelopen dertig jaar veranderde het gebouw en verdwenen delen van de oorspronkelijke inrichting. Met Aldo Rossi: Darling Architecture krijgt Rossi opnieuw een zichtbare plek in zijn eigen gebouw.

Voor Rossi was architectuur bovendien een manier van denken én creatief spelen. Ideeën, beelden en vormen keren in zijn oeuvre steeds terug, telkens in een andere gedaante of schaal. Voor de presentatie in de voormalige bibliotheek put Bonnefanten onder meer uit twee bijzondere ensembles uit de eigen collectie: Rossi's Opera Grafica van bijna honderd werken en een omvangrijke verzameling tentoonstellingsaffiches.

Van architectuur tot Gesamtkunstwerk

De presentatie is ontwikkeld door voormalig Bonnefanten-conservator Ton Quik, in nauwe samenwerking met de Fondazione Aldo Rossi in Milaan. Een uitgesproken selectie uit Rossi's veelzijdige oeuvre – van tekeningen en grafiek tot iconisch design en unieke meubels – wordt samengebracht op de plek waar zijn architectuur dagelijks door honderden bezoekers wordt beleefd.

Rossi beperkte zich daarbij nooit tot architectuur alleen. In zijn langdurige samenwerkingen met producenten als Alessi, Molteni&C en UniFor verschoof de grens tussen gebouw, meubel en alledaags object. Een koffiepot kon een toren worden, een kast een gebouw. Verschillende van deze ontwerpen krijgen een plek in de permanente presentatie.

Bijzondere aandacht is er voor Rossi's oorspronkelijke inrichting van Bonnefanten. Het centrale deel van het museum was bij de opening in 1995 een Gesamtkunstwerk, waarin architectuur, meubels en inrichting één geheel vormden. In de afgelopen dertig jaar is een deel daarvan verdwenen of veranderd. Voor de nieuwe presentatie is het complete ensemble museummeubels die door Molteni&C en UniFor werden gemaakt teruggebracht naar het museum. Rossi's fascinatie voor alledaagse objecten en zijn samenwerking met deze producenten vormen ook een belangrijk onderdeel van het zaalboekje.

Aldo Rossi: Darling Architecture

Ter gelegenheid van de permanente presentatie maakte regisseur Francesca Molteni van Muse Factory een korte film over Aldo Rossi. Beatrice Lampariello, Professor of History of Architecture at UCLouvain, neemt de bezoeker daarin mee in Rossi’s bijzondere manier van denken over architectuur, de stad en het leven. Aan de hand van zijn werk, ideeën en eigen woorden ontvouwt zich een persoonlijk portret van een architect voor wie herinnering, verbeelding en werkelijkheid voortdurend met elkaar verbonden waren.

De film is onderdeel van Aldo Rossi: Darling Architecture en vanaf de opening te zien in een speciaal vormgegeven filmruimte.

Ook is voor deze presentatie een nieuwe editie gemaakt van Cittá analoga, de kaart van dr. Dario Rodighiero, Assistant Professor of Science and Technology Studies. Het is een uitgave van de Universiteit van Groningen.

Aldo Rossi: Darling Architecture is ontwikkeld door voormalig conservator Ton Quik en gerealiseerd in nauwe samenwerking met de Fondazione Aldo Rossi in Milaan.