%2C%20Courtesy%20of%20Kim%20Zwarts-1-900x1600.jpg)
.%20Courtesy%20of%20Guy%20Bourdin)
Shinkichi Tajiri in zijn atelier in Parijs (1952). Courtesy van Guy Bourdin
De breuk
De indiensttreding bij het Amerikaanse leger in 1943 was Shinkichi’s kans om te ontsnappen aan het concentratiekamp. In 1944 raakte hij ten noorden van Rome zwaargewond. Tot het einde van zijn diensttijd in 1946 werd hij op diverse plekken in Frankrijk en Duitsland gestationeerd, alvorens hij terugkeerde naar zijn thuisland. Daar werd hij, ondanks zijn pogingen om een nieuw bestaan op te bouwen, voortdurend geconfronteerd met de raciale gevolgen van de Tweede Wereldoorlog tegenover mensen met een Japanse afkomst. In 1948 nam Shinkichi het besluit om de Verenigde Staten definitief de rug toe te keren en op zoek te gaan naar een nieuw thuis. Van de ene op andere dag werd hij een ‘restless wanderer’.
Zelfverkozen ballingschap
Parijs had een grote aantrekkingskracht op Shinkichi. Hij besloot te emigreren naar dit mondiale toevluchtsoord voor creatievelingen. Diverse ontmoetingen met gelijkgestemden die allen op zoek waren naar identiteit en zingeving, en inspiratiebronnen als beeldhouwer Zadkine en schilder Léger, volgden. Deze combinatie van (artistieke) invloeden en zijn traumatische herinneringen aan de oorlogstijd zorgden voor vernieuwend werk, wat niet onopgemerkt bleef bij de leden van de Nederlandse Cobra-beweging. Met hen exposeerde hij in 1949 in het Stedelijk Museum in Amsterdam en in 1951 in Palais des Beaux Arts, Luik.
Thuiskomen
Begin jaren ’50 leerde Shinkichi kunstenares Ferdi Jansen kennen in Parijs. Na een periode samen in Parijs en Amsterdam verkozen Shinkichi en Ferdi rust en ruimte boven het leven in de stad. Ze vestigden zich in 1962 in het Limburgse Kasteel Scheres in Baarlo, waar hun kinderen Giotta en Ryu evenals later hun kleinkinderen Tanéa en Shakuru opgroeiden tussen indrukwekkende en mysterieuze creaties van Shinkichi en Ferdi.
Kunst als verwerking
Shinkichi’s sculpturen, films, gedichten, foto’s en schilderijen zijn doordrenkt met symbolen en verwijzingen naar zijn Japanse en Amerikaanse identiteit, de breuk met zijn thuisland en zijn ervaringen in de oorlog. Deze samenhang maakt Shinkichi’s werk van artistiek, historisch en maatschappelijk belang. Kunst was voor de grootvader van Tanéa en Shakuru een manier om te overleven en trauma’s te verwerken.
%2C%20Courtesy%20of%20Kim%20Zwarts-1.Shakuru%2C%20Shinkichi%20and%20Tan%C3%A9a%20Tajiri%20at%20the%20iron%20works%20(2001)%2C%20Courtesy%20of%20Kim%20Zwarts)
